දෙමහල් වෙළඳ සංකීර්ණයේ උඩු මහලේ සිට නිකරුණේ ගත කළ අයෙකු පහළට විසිකළ දුම්වැටි කොටය පහත සිටි කාන්තාවකගේ හැට්ටය තුළට වැටී අලි ජංජාලයක් වූ පුවතක් දකුණේ ප්‍රසිද්ධ  නගරයකින් වාර්තාවේ. හේ එම වෙළඳ  සංකීරණයේ පාලු කපන කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකි. ඔහු නිතරම සිටින්නේ උඩ ය. කාගෙන් හෝ  දුම්වැටියක් උරන්නට ඔහු පුරුදුව සිටියේ අද ඊයේක නොවේ. කාලයක් තිස්සේ සිටම ඔහු මේ ක්‍රියාවේ යෙදී සිටින්නේය. උරන දුම් වැටියේ කොටය උඩු මහලේ සිට ඔහු බිමට දමන්නේ කිසිදු වග විභාගයකින් තොරවය. එදාත් වෙළඳ සංකීර්ණයේ උඩු මහලේ සිටි ඔහු දුම්වැටියක් උරා එහි කොටය බිමට දැම්මේ පුරුද්දට මෙනි. ඒ සමගම “බුදු අම්මෝ පිචෙනවෝ" යි කාන්තාවක් සිය ළැම ප්‍රදේශය අල්ලාගෙන මර ළතෝනියක් දුන්නාය. ඇයගේ ළැම ප්‍රදේශයෙන් දුමක්ද නගිමින් තිබිණි. ඒ සමගම පහත මාලයේ වෙළඳාමේ සිටි අය වතුර ගසා ඇයගේ ළැම ප්‍රදේශයෙන් නැගි දුම නිවා දැමූහ. සිය ළැම ප්‍රදේශයේ හදිසි ගින්නක් ඇති වූයේ  කෙසේද යන්න ඇයට මෙන්ම එතනට රැස්වූ අයට මහත් ප්‍රහේළිකාවක් විය. ඒ නිසාම මේ කාන්තාව ජනශුන්‍ය ප්‍රදේශයකට ගොස් සිය හැට්ටය අස්සට අත දමා ගිනි ගත් දෙය සෙව්වාය. ඒ සමඟම ඇයගේ අතට හසු වූයේ නිවී...

  ස්වාමීන් වහන්ස, සිංහල අවුරුදු උත්සවය ආරම්භ වුණේ කොහොම ද? අවුරුදු උත්සවයක් පිළිබඳ අපට හමු වන පැරැණි ම වාර්තාව වන්නේ රොබට් නොක්සගේ විස්තරය යි. රජ මාලිගයේ දොරටුවක් පාසා තොරණ බැඳ, කොඩි සේසත් නංවා, අතිශය අලංකාර ලෙස සරසා තිබුණු අතර, මහරජතුමා විසිතුරු ඇඳුමින් සැරසී, ප්‍රීතිමත්ව ජනතාව හමුවට පැමිණෙන බව එහි සඳහන් වෙනවා. සෑම තරාතිරමක ම පිරිස් රජතුමා හමු වී, තෑගි බෝග පිරිනැමීම ද මේ උත්සවයෙහි අංගයක් වූ බව පැවසෙනවා. රටේ ජනතාව මේ උත්සවය කෙසේ සැමරුවේ දැ යි මේ වාර්තාවේ අන්තර්ගත වී නැහැ. එහෙත් නුවර යුගයට අයත් ග්‍රන්ථයක් වන අවුරුදු මාලය' නමැති කෘතිය සිංහල අලුත් අවුරුදු උත්සවය පිළිබඳ සම්පූර්ණ විස්තරයක් ඉදිරිපත් කරන පැරැණිතම ලේඛනය විදිහට හඳුන්වන්න පුළුවන්. අවුරුදු චාරිත්‍ර සඳහා පූර්වාදර්ශය ලැබුණේ භාරතයෙන් ද? ලාංකික සංස්කෘතිය තුළ විද්‍යමාන වන උත්සව පිළිබඳ විමසා බැලීමේදී පැහැදිලි වන්නේ, ඉන් බොහොමයක් භාරතීය බලපෑම් හෝ ආභාසය ඔස්සේ මෙරට ජන ජීවිතයට පිවිස ඇති බව යි. බුදු දහමත්, බෞද්ධ සංස්කෘතියත් භාරතයෙන් බිහි වී, පෙරදිග රටවලට ව්‍යාප්ත වූ බව අප දන්නවා. අවුරුදු උත්සවය කියන ජ්‍යොතිෂ ශාස්ත්‍රය හා සම්බන්ධ නැ...

  ස්වාමීන් වහන්ස, වර්තමානයේ අමනුෂ්‍යයන්ගෙන් මිනිසුන්ට බලපෑම් ඇති වෙනවද? වර්තමානයේ ජීවත් වන මිනිසුන් දිහා බලද්දී, සියයට අසූවකටත් වඩා වැඩි පිරිසකට අමනුෂ්‍යන්ගෙන් බලපෑම් ඇති වන බව පැහැදිලියි. සමහර අමනුෂ්‍යයන් මිනිසුන්ගේ ශරීරයට ඇතුළු වෙලා ජීවත් වෙනවා. සමහර අමනුෂ්‍යයන් පිටින් ඉඳගෙන  මිනිසුන් අනුව යමින් ජීවත් වෙනවා. මේ ප්‍රතිශතය අනාගතයේදී එන්න එන්න ම වැඩි වෙනවා.  බුද්දක නිකායේ පේත වත්ථු කියන කොටසේ අමනුෂ්‍ය ජීවිත ලබල නොයෙක් දුක් දොම්නස් විඳින අමනුෂ්‍යයන් ගැන සඳහන් වෙනවා. සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේට දිනක් මුණගැසුණු ප්‍රේතියක් තමන්ට පින් අනුමෝදන් කරන්න යැ යි ඉල්ලා සිටියා. සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ ඇහුවා, ප්‍රේතිය, නුඹ මෙච්චර කලක් ආහාර ලෙස අනුභව කළේ මොනවද?" කියලා. ඒ ප්‍රේතිය කියනවා, 'මිනිසුන්ගේ ශරීරවලින් බැහැර කෙරෙන කෙළ, සොටු, සෙම, පිලිස්සෙන මළමිනීවලින් උතුරන වුරුණු තෙල්, දරුවන් වදන කොට ගලන ගැබ් මල, මිනිසුන්ගේ ශරීරවල ලේ තමයි අපි ආහාරයට ගන්නේ කියාලා.  සමහර අමනුෂ්‍යයන් ඉන්නවා මිනිසුන්ගේ ඇඟට ඇතුළු  වෙලා ලේ උරන්න බැරි නම්, පිටතින් ඉඳගෙන අනතුරු කරනවා. තුවාල කරනවා. පොඩි වැඩක්...

  ස්වාමීන් වහන්ස, රටක ජීවය තරුණ පරපුර බව කියනවා. අද අපේ තරුණ පරපුරට රටේ අනාගතය භාර ගැනීමට විධිමත් වැඩපිළිවෙළක් තියෙනවා කියා හිතෙනවා දැ යි ඇසුවොත්? තරුණ අවධිය පිළිබඳ කතා කිරීමේදී සාමාන්‍යයෙන් රට පිළිගන්නා පුරවැසියෙක් වීමට නම් අවුරුදු දහඅට සම්පූර්ණ විය යුතු යි. එලෙස තරුණ අවධියට පිවිසෙන දරුවා භාර ගැනීමට අපේ සමාජය කොතරම් දුරකට සැලසුම් සකස් කරල තියෙනවා ද? මෙන්න මේ කරුණ අද අපට තියෙන ලොකු අභියෝගයක්. තරුණ දරුවන් වෙනුවෙන් පත් කෙරුණු අමාත්‍යාංශවලට ගිහින් අපි මේ ගැන සොයා බැලුවා. ලංකාවේ අවම වශයෙන් අවුරුදු 16-30 අතර වූ තරුණ පරම්පරාව කොපමණ ද? ඒ පිරිස ගැන සංඛ්‍යා ලේඛන මොනවා ද? ඔවුන්ගෙන් රැකීරක්ෂක්ෂා කරන සංඛ්‍යාව කොපමණ ද? රැකියා විරහිත පිරිස කොපමණ ද? අංග විකලත්වයෙන් සහ අඳ ගොළු බිහිරි තත්ත්වයෙන් ඉන්න සංඛ්‍යාව කොපමණ ද? මේවා පිළිබඳ ඔවුන් ළඟ කිසි ම තොරතුරක් නැහැ.තරුණ පරපුර ඉලක්ක කරගත් විවිධ වැඩසටන් තියෙනවා. මේවා හොඳ සංකල්ප. සෑහෙන කාලයක සිට ක්‍රියාත්මක වන යොවුන් කඳවුරු සහිත තරුණ සේවා සභාවකුත් අපට තියෙනවා. මේවායේ ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී අපට පෙනෙනවා ඇතැම් කඳවුරු අවසාන වෙලා තියෙන්නේ අපේ තරුණ පැටව් ...